Obywatele Kolumbii po 15 sierpnia 2024 r. – ważna decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Co oznacza dla pracodawców?

Od 15 sierpnia 2024 r. wielu pracodawców zatrudniających obywateli Kolumbii spotkało się z problemem związanym z legalizacją pobytu swoich pracowników. Organy administracji zaczęły przyjmować, że obywatel Kolumbii, który przyjechał do Polski w celu wykonywania pracy po tej dacie, powinien posiadać wizę wydaną w celu wykonywania pracy.

W praktyce prowadziło to do odmów udzielenia zezwoleń na pobyt czasowy i pracę cudzoziemcom, którzy wjechali do Polski w ramach ruchu bezwizowego, posiadając jednocześnie dokumenty związane z legalnym wykonywaniem pracy, w szczególności zezwolenia na pracę.

Najnowsza decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazuje jednak, że ocena takich spraw wymaga analizy konkretnych okoliczności oraz przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji.

Notyfikacja Komisji Europejskiej a przepisy krajowe

W analizowanej sprawie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że sama notyfikacja skierowana przez Polskę do Komisji Europejskiej dotycząca wprowadzenia wyjątku od zwolnienia wizowego dla obywateli Kolumbii udających się do Polski w celu wykonywania pracy nie powodowała automatycznej zmiany krajowych przepisów dotyczących możliwości wykonywania pracy przez cudzoziemców.

Kluczowe znaczenie miał art. 3 ust. 3 pkt 6 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepis ten przewidywał możliwość wykonywania pracy przez cudzoziemca, który:

• posiadał zezwolenie na pracę lub oświadczenie o powierzeniu pracy,

• był uprawniony do pobytu w Polsce w ramach ruchu bezwizowego,

chyba że jego państwo zostało wskazane w wykazie określonym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy.

Brak rozporządzenia wykonawczego miał istotne znaczenie

Ustawa przewiduje możliwość określenia przez ministra właściwego do spraw pracy wykazu państw, których obywatele – pomimo posiadania zezwolenia na pracę – nie mogą wykonywać pracy podczas pobytu w Polsce w ramach ruchu bezwizowego.

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców samo dokonanie notyfikacji do Komisji Europejskiej nie zastępowało jednak takiego aktu prawnego.

Oznaczało to, że w okresie objętym analizowaną sprawą nie można było automatycznie przyjąć, że obywatele Kolumbii utracili możliwość wykonywania pracy wyłącznie z uwagi na fakt wprowadzenia wyjątku od ruchu bezwizowego.

Dlaczego ta decyzja jest ważna dla pracodawców?

Stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców może mieć znaczenie dla przedsiębiorców zatrudniających obywateli Kolumbii, w szczególności w sprawach dotyczących:

• odmów udzielenia zezwoleń na pobyt czasowy i pracę,

• odwołań od decyzji wojewodów,

• skarg do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych,

• oceny legalności zatrudnienia obywateli Kolumbii po 15 sierpnia 2024 r.

W szczególności warto przeanalizować sprawy, w których odmowa została oparta wyłącznie na założeniu, że sam brak wizy krajowej wykluczał możliwość uzyskania zezwolenia na pobyt i pracę.

Obecny stan prawny i planowane ograniczenia

Ustawa przewiduje możliwość ograniczenia wykonywania pracy przez obywateli określonych państw przebywających w Polsce w ramach ruchu bezwizowego poprzez wydanie odpowiedniego rozporządzenia.

Dopiero wejście w życie takiego aktu wykonawczego powoduje skutek w postaci wyłączenia możliwości wykonywania pracy przez obywateli państw wskazanych w wykazie, nawet jeżeli posiadają oni zezwolenie na pracę.

Dlatego każda decyzja dotycząca obywatela Kolumbii powinna być oceniana z uwzględnieniem daty:

• wjazdu cudzoziemca do Polski,

• złożenia wniosku o pobyt,

• wydania decyzji przez organ,

• obowiązywania konkretnych przepisów.

  
  

Co powinien zrobić pracodawca?

Pracodawca, którego pracownik z Kolumbii otrzymał odmowę udzielenia zezwolenia na pobyt i pracę, powinien przeanalizować:

• podstawę prawną wskazaną w decyzji,

• argumentację organu,

• datę wydania decyzji,

• dokumenty dotyczące zatrudnienia cudzoziemca,

• możliwość wniesienia odwołania lub skargi do sądu administracyjnego.

  
  

Rekomendacja eksperta

Najczęściej popełnianym błędem jest ocenianie wcześniejszych postępowań wyłącznie przez pryzmat obecnych regulacji.

W sprawach obywateli Kolumbii, którzy wjechali do Polski po 15 sierpnia 2024 r., kluczowe znaczenie może mieć ustalenie, czy organ prawidłowo zastosował przepisy obowiązujące w chwili wydawania decyzji.

Przedsiębiorcy zatrudniający cudzoziemców powinni każdorazowo zweryfikować podstawę odmowy oraz rozważyć możliwość podjęcia dalszych działań odwoławczych.